ข้ามไปยังเนื้อหาหลัก

องค์การอนามัยโลก (WHO) เผยแพร่แนวทางใหม่ เสนอทำ “มาตรการทางการเงิน” เพื่อส่งเสริมให้ต่อผู้บริโภคเข้าถึงอาหารที่มีสุขภาพดี และหลีกเลี่ยงอาการที่เป็นภัยต่อสุขภาพ เน้นมาตรการเก็บภาษีอาการที่ก่อให้เกิดโทษ และทำมาตรการเงินอุดหนุนอาหารที่มีประโยชน์ 

เมื่อวันที่ 16 มิ.ย. ที่ผ่านมา WHO เผยแนวทางสร้างสภาพแวดล้อมที่เอื้อให้คนบริโภคอาหารที่ดีต่อสุขภาพ โดยระบุว่า ผู้บริโภคในปัจจุบันมักพึ่งพาอาหารที่มีการแปรรูป เพราะมีจำหน่ายทั่วไป มีราคาถูก แม้ว่าอาหารเหล่านี้มักมีไขมันที่เป็นโทษต่อสุขภาพ ทั้งยังมีน้ำตาลและโซเดียมสูง เป็นต้นเหตุของโรคไม่ติดต่อเรื้อรังอย่าง โรคอ้วน เบาหวาน โรคหัวใจ โรคหลอดเลือดสมอง และมะเร็ง

แนวทางขององค์การอนามัยโลก ระบุว่า มีหลักฐานที่แสดงให้เห็นว่าการใช้มาตรการภาษีกับอาหารที่ไม่ดีต่อสุขภาพ เช่น เครื่องดื่มที่มีน้ำตาล สามารถนำไปสู่ความต้องการและการบริโภคที่ลดลง 

ในทางกลับกัน การใช้มาตราการให้เงินอุดหนุนอาหารที่มีประโยชน์ต่อสุขภาพ เช่น ผักและผลไม้ จะทำให้อาหารเหล่านี้เข้าถึงได้ง่ายขึ้นและมีราคาที่ถูกลง ส่งเสริมยอดขายและการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมผู้บริโภคในทางที่ดีขึ้น 

การใช้มาตรการทางการเงินนี้เป็นวิธีที่จะกระตุ้นให้ผู้บริโภคตัดสินใจเลือกอาหารที่เป็นประโยชน์ต่อสุขภาพได้ง่ายขึ้น 

การศึกษาที่ผ่านมาพบว่า การเก็บภาษีเครื่องดื่มที่มีน้ำตาลจนเพิ่มราคาเครื่องดื่ม 10% จะสามารถลดการซื้อเครื่องดื่มได้ประมาณ 16%

นอกจากนี้ งานวิจัยที่ผ่านมายังชี้ให้เห็นประสิทธิผลของการทำมาตรการอุดหนุนอาหารที่มีประโยชน์ โดยเฮพาะในกลุ่มประชากรที่มีรายได้น้อย เช่น ลดราคาของอาหารในระดับค้าปลีก แจกบัตรกำนัลอาหาร ทำโครงการอุดหนุนการบริโภคผักและผลไม้ ลดราคาเมล็ดพันธุ์ และลดภาษีมูลค่าเพิ่มสำหรับผักและผลไม้

"นโยบายทางการเงิน เช่น มาตรการทางภาษีและการให้เงินอุดหนุน มีผลต่อพฤติกรรมของผู้บริโภคและตลาด ผ่านการเปลี่ยนแปลงราคาและความสามารถในการซื้ออาหาร” นพ.รูดิเกอร์ เครช (Ruediger Krech) ผู้อำนวยการฝ่ายส่งเสริมสุขภาพขององค์การอนามัยโลกกล่าว

“มาตรการเงินอุดหนุนยังสามารถส่งเสริมการบริโภคผลิตภัณฑ์ที่มีประโยชน์ต่อสุขภาพ ในขณะที่การเก็บภาษีสามารถยับยั้งการบริโภคผลิตภัณฑ์ที่เป็นอันตรายต่อสุขภาพ และกระตุ้นให้อุตสาหกรรมปรับปรุงผลิตภัณฑ์ของตน"
 

องค์การอนามัยโลกระบุว่า รัฐบาลมีบทบาทสำคัญในการลดภาระของโรคไม่ติดต่อเรื้อรังที่มีต้นเหตุจากการรับประทานอาหาร แก้ไขปัญหาภาวะทุพโภชนาการในทุกรูปแบบ และส่งเสริมการรับประทานอาหารที่มีประโยชน์ 

รัฐบาลในหลายประเทศจึงดำเนินการนโยบายทางการเงินที่ส่งเสริมการรับประทานอาหารที่มีประโยชน์ โดยมี 115 ประเทศสมาชิกองค์การอนามัยโลกที่เก็บภาษีเครื่องดื่มที่มีน้ำตาลเป็นที่เรียบร้อยแล้ว

ขณะที่รัฐบาลในอีก 41 ประเทศ ได้เก็บภาษีจากอาหารที่ไม่ดีต่อสุขภาพหลากหลายประเภท อย่างไรก็ตาม มีเพียงไม่กี่ประเทศที่ดำเนินมาตราการเงินอุดหนุนเพื่อส่งเสริมการบริโภคอาหารและเครื่องดื่มที่มีประโยชน์ต่อสุขภาพ หรือลดภาษีอาหารที่มีประโยชน์

"รัฐบาลทั่วโลกได้เริ่มปฏิบัติการแล้ว โดยเฉพาะด้วยการเก็บภาษีเครื่องดื่มที่มีน้ำตาล” นพ.ฟรานเชสโก บรังกา (Francesco Branca) ผู้อำนวยการฝ่ายโภชนาการและความปลอดภัยด้านอาหารขององค์การอนามัยโลกกล่าว

“แม้ว่าจะมีความก้าวหน้าในด้านนี้ นานาประเทศยังคงเผชิญกับความท้าทายในการพัฒนานโยบายทางการเงินที่ส่งเสริมการรับประทานอาหารที่มีประโยชน์ แนวทางขององค์การอนามัยโลกที่เพิ่งออกมานี้ จะเป็นเครื่องมือสำคัญสำหรับประเทศต่างๆ ในการสร้างสภาพแวดล้อมทางที่สนับสนุนการบริโภคอาหารที่มีสุขภาพในทุกระดับ" 


อ่านบทความต้นฉบับ: 
https://www.who.int/news/item/14-06-2024-who-launches-new-guideline-on-fiscal-policies-to-promote-healthy-diets

อ่านแนวทางการทำมาตรการทางการเงินเพื่อส่งเสริมการบริโภคอาหารที่ดีต่อสุขภาพ องค์การอนามัยโลก: 
https://www.who.int/publications/i/item/9789240091016